Η δεσπόζουσα τέχνη – Νίκος Γκενές
Η διάσπαση της τέχνης σε κατηγορίες (εικαστική, παραστατική, γλυπτική, μουσική. κ.τ.λ.), χρειάζεται για να δώσει τη δυνατότητα της ανάλυσης και της εξειδίκευσης στο αντικείμενο. Οι τέχνες όμως όσο αφορά την συμμετοχή τους σαν πυλώνας του πολιτισμού έχουν πιο ενιαία έννοια. Αυτή η σχέση μεταξύ των τεχνών φαίνεται ότι δημιουργεί μία ιεραρχία ανάμεσά τους ανα εποχές. Ο Ρομάν Όσιποβιτς Γιακομπσόν, ρώσος γλωσσολόγος και εκπρόσωπος του ρωσικού φορμαλισμού, είχε μιλήσει για την δεσπόζουσα τέχνη, αναφέροντας ότι σε κάθε εποχή υπάρχει μία δεσπόζουσα τέχνη, δίνοντας παραδείγματα τις εικαστικές τέχνες στην αναγέννηση και τη μουσική στο ρομαντισμό. Αυτή η σκέψη με οδηγεί προσωπικά να υποψιαστώ έναν ανταγωνισμό που υπήρξε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα μεταξύ των τεχνών για το ποια θα είναι η δεσπόζουσα τέχνη. Ανα δεκαετίες ή και πενταετίες, ειδικά στην αρχή του αιώνα οι τέχνες εναλλάσσονταν και ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποιά είναι η πιο πρωτοπόρα. Μία τέχνη που γεννήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα καθώς αποσχίστηκε από τις άλλες, ωρίμασε στις αρχές του 20ου, ίσως να έγινε η δεσπόζουσα τέχνη του αιώνα, είναι η τέχνη του κινηματογράφου Σήμερα στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα ποιά μπορεί να χαρακτηριστεί ως δεσπόζουσα τέχνη; Νίκος Γκενές Fabrica d’arte
Για μία προσέγγιση στο έργο – Νίκος Γκενές
Σε τι επίπεδο μπορούμε να προσεγγίσουμε την τέχνη; Πόσο μπορούμε να αντιληφθούμε την αισθητική; Κατά πόσο μπορούμε να αντιληφθούμε την έννοια της αισθητικής; Αν ρωτήσεις κάποιον γύρω σου σχετικά με την σημασία της τέχνης, μπορεί να σου επιβεβαιώσει την σημασία της και την σπουδαιότητά της, αλλά δεν θα μπορέσει εύκολα να σου ορίσει τον λόγο. Όταν ανοίξει το θέμα του κάλλους και της έννοιάς του γίνονται ακόμα πιο δύσκολα τα πράγματα. Οι συγκεκριμένες έννοιες έχουν απασχολήσει τους φιλοσόφους και τους κρητικούς της τέχνης. Όλη αυτή η απασχόληση σε μεγάλο βαθμό ανήκει στην κατεύθυνση της φιλοσοφίας που από τον διαφωτισμό και μετά ονομάζεται αισθητική. Αισθητική λοιπόν είναι ο φιλοσοφικός κλάδος που ασχολείται με την έννοια της τέχνης και του κάλλους. Φτάνει αυτή η γνώση για να μπορέσεις να κατανοήσεις ένα έργο τέχνης; Η απάντηση είναι όχι, για να μπορέσει ένας θεατής να επικοινωνήσει με ένα έργο τέχνης χρειάζεται επίσης να μπορεί να το εντάξει στο κοινωνικό του πλαίσιο. Το έργο αλληλεπιδρά με την εποχή του, “κουβαλάει” τους προβληματισμούς του δημιουργού του, σε σχέση πάντα με την εποχή του. Πρέπει λοιπόν να γνωρίζει ο θεατής το κοσμοείδωλο της εποχής του δημιουργού για να μπορεί να αντιληφθεί την εικόνα που εμφύτευσε ο δημιουργός μέσα στο έργο του. Απο τα προλεγόμενα ο αναγνώστης μπορεί να σχηματίσει κάποια συμπεράσματα για την σημασία της τέχνης. Η σπουδαιότητα της τέχνης ως πυλώνας του πολιτισμού βέβαια είναι μία μεγαλύτερη συζήτηση, αλλα δεν είναι κατάλληλος τοπος ένα άρθρο για να αναπτυχθεί.