Kandinsky, Συναισθησία και Μουσική – Μαίρη Τζέιν
Όλοι έχουμε ακουστά τον Wassily Kandinsky (ίσως δεν ήξερες ότι τον λένε -ελληνιστί- “Βασίλη”, αλλά το επίθετό του σίγουρα κάπου έχει ακουστεί στη ζωή όλων μας). Αυτό που ίσως πολύς κόσμος δεν γνωρίζει είναι πως ο καλλιτέχνης, ο οποίος λέγεται ότι ήταν από τους πρώτους εκπροσώπους της αφαιρετικής τέχνης, είχε συναισθησία. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τι είναι η συναισθησία; Ποιος είναι ο Kandinsky και τι σχέση έχει η συναισθησία με το έργο του; Η συναισθησία είναι ένα σπάνιο νευρολογικό φαινόμενο κατά το οποίο οι αισθήσεις ενός ατόμου αναμειγνύονται, με αποτέλεσμα να δέχεται και να βιώνει δια-αισθητικά ερεθίσματα. Για παράδειγμα, ένας συναισθητικός μπορεί να βλέπει αριθμούς ή γράμματα σε συγκεκριμένα χρώματα, να συνδέει συγκεκριμένες γεύσεις με συγκεκριμένους ήχους ή να βιώνει τη μουσική σαν να έχει ξεχωριστά χρώματα. Αυτή η ανάμειξη των αισθήσεων δημιουργεί μοναδικές και προσωπικές εμπειρίες, ενισχύοντας συχνά την αισθητηριακή αντίληψη και την καλλιτεχνική έκφραση των ατόμων αυτών. Ένας από αυτούς τους ανθρώπους ήταν και ο Kandinsky, ο οποίος “έβλεπε” χρώματα στους ήχους. Ο Wassily Kandinsky ήταν ένας ρωσικής καταγωγής ζωγράφος, γραφίστας και θεωρητικός της τέχνης. Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους της αφηρημένης τέχνης και σημαντική προσωπικότητα στην ανάπτυξη της μοντέρνας τέχνης. Ο Καντίνσκι ήταν επίσης συνιδρυτής της σχολής τέχνης Bauhaus, όπου δίδαξε και επηρέασε πολλούς καλλιτέχνες. Τα έργα του, που χαρακτηρίζονται από ζωντανά χρώματα και δυναμικές μορφές, συχνά εξερευνούσαν τη σχέση μεταξύ μουσικής και εικαστικών τεχνών, αντανακλώντας το βαθύ ενδιαφέρον του και για τους δύο τομείς, καθώς στο έργο του κατά κόρον “παντρεύει” αυτές τις δύο τέχνες. Η συναισθησία του Wassily Kandinsky επηρέασε σημαντικά την τέχνη του, καθώς επηρέασε τη μοναδική του προσέγγιση στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό. Ως συναισθητικός, βίωνε μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ των χρωμάτων και των μουσικών νοτών, οι οποίες πίστευε ότι μπορούσαν να προκαλέσουν συναισθήματα και να διεγείρουν τις αισθήσεις. Δημιούργησε πολυάριθμα έργα τέχνης που αναδεικνύουν τις συναισθηματικές του εμπειρίες. Ένα παράδειγμα είναι ο εμβληματικός πίνακάς του «Composition VII» (1913), όπου χρησιμοποιεί ζωντανά χρώματα και δυναμικές μορφές για να εκφράσει τα συναισθήματα και τις αισθήσεις που λαμβανόταν μέσω της συναισθησίας του. Ένα άλλο αξιοσημείωτο έργο είναι το «Impression III» (1911), το οποίο αντικατοπτρίζει τη σύνδεσή του μεταξύ μουσικής και τέχνης. Ο πίνακας διαθέτει ένα αρμονικό μείγμα χρωμάτων και σχημάτων, προκαλώντας μια αίσθηση κίνησης και ρυθμού που θα μπορούσε να συνδεθεί με τη μουσική. Τα παραδείγματα αυτά καταδεικνύουν πώς η συναισθησία του Καντίνσκι επηρέασε τις καλλιτεχνικές του δημιουργίες, με αποτέλεσμα ένα μοναδικό και επιδραστικό έργο «Impression III» (1911) «Composition VII» (1913) Αυτή η αντίληψη τον οδήγησε να δημιουργήσει τέχνη που δεν ήταν μόνο οπτικά γοητευτική, αλλά είχε επίσης ως στόχο να μεταφέρει συναισθήματα, διαθέσεις, ακόμη και μουσικές συνθέσεις μέσω της χρήσης του χρώματος, της μορφής και της υφής. Οι συναισθηματικές του εμπειρίες του επέτρεψαν να αναπτύξει ένα άκρως προσωπικό και καινοτόμο στυλ, το οποίο συνέβαλε στην εξέλιξη της σύγχρονης τέχνης.
Η Μουσική του Wong Kar-Wai – Αναστασία Αντωνακάκη
Κυριακή 18 Φεβρουαρίου Τελειώνει το Fallen angels (1995) και σχεδόν αμέσως, με παίρνει ο ύπνος. Τα όνειρα μου έχουν για μουσική υπόκρουση την μουσική της ταινίας. Ολόκληρη. Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου Τελειώνει το Chunking Express (1994). Δεν καταλαβαίνω και πολύ γιατί η ταινία έπρεπε να πει δύο ιστορίες. Η δεύτερη ιστορία, έτσι κι αλλιώς, φαίνεται να είναι η μοναδική. Ήταν μία εισαγωγή η πρώτη στην δεύτερη; Μου αρέσουν οι εισαγωγές, αλλά εδώ δεν ένοιωσα ότι την χρειάζομαι. Βγαίνω για ποτό. Δεν πίνω καν ποτό, είμαι πολύ κουρασμένη. Γυρίζω σπίτι. Ξαπλώνω και τα όνειρα μου έχουν για μουσική υπόκρουση το California dreaming. Δεν το ξέρω ακόμη, αλλά είναι η ταινία που θα μείνει μαζί μου πιο πολύ απ’ όλες. Τετάρτη 15 Ιανουαρίου Βλέπω το In the mood for love (2000). Το σταματάω ανά δέκα λεπτά, για να μην τελειώσει. Θέλω να ζήσω λίγο ακόμη εκεί μέσα. Δεν έχω παρατηρήσει ακόμη αρκετά, δεν τα έχω δει ακόμη όλα. Τελειώνει, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Όλα έχουν ημερομηνία λήξης. Δυστυχώς. Ή ευτυχώς. Είμαι ξύπνια και τα ανοιχτά μου μάτια έχουν για μουσική υπόκρουση την μουσική της ταινίας. Την έχω ακούσει τόσες φορές αυτή τη μουσική – δεν ήξερα ότι είναι γραμμένη γι’ αυτήν την ταινία. Ευτυχώς, πρόλαβα να το μάθω. Σε όλες του τις ταινίες, βλέπω εικόνες απ’ την καθημερινή μου ζωή που απλώς έχουν αποτυπωθεί στην οθόνη. Όταν περιμένω να χτυπήσει το τηλέφωνο. Και κυρίως, όταν παρακαλάω να μην χτυπήσει. Όταν, τελικά, μιλάω στο τηλέφωνο και γύρω μου παρελαύνουν άνθρωποι, βυθισμένοι στις δικές τους τελετουργίες. Σαν να παίζω σε video clip. Όταν γνωρίζω κάποιον, που ξέρω ότι θα με απασχολήσει για πολύ καιρό. Ή αλλιώς, όταν σκέφτομαι τον Δ. και παίζει στο κεφάλι μου το Happy together(1997). Όταν “ακόμη κι αν είσαι δολοφόνος, έχεις συμμαθητές από το δημοτικό. Κάθε φορά που τους συναντάς, σου κάνουν τις ίδιες ερωτήσεις”. Είμαι 5 χρόνια παντρεμένη, τα 4 συγκατοικούμε, εσύ τι κάνεις, παντρεύτηκες, όχι ε; Όταν ο τρόμος παίρνει την μορφή ενός ανθρώπου που δεν μιλάει. Όταν σκιές από όλους μου τους χρόνους γλιστράνε γύρω μου, σε όλα τα χρώματα αλλά κυρίως, σε κόκκινο. “Κάθε άνθρωπος έχει παρελθόν”. “Είναι λίγο δύσκολα τελευταία. Θέλω να αλλάξω αυτήν την συνήθεια. Δεν ξέρω αν είναι καλή απόφαση. Αλλά τουλάχιστον είναι δική μου”. Όταν παίρνω μία εντελώς παράλογη απόφαση, που είναι εντελώς λογική. Λογική και αναπόφευκτη. Όπως το να μπαίνω στο σπίτι αυτού του κάποιου που θα με απασχολήσει για καιρό και να αλλάζω θέση στα πράγματά του. Και να τα κάνω πιο όμορφα. Ή να πάω ένα ταξίδι στην Καλιφόρνια, γιατί θέλω να δω αν έχει όντως τόσο ήλιο, όσο λέει το τραγούδι. Στο Λος Άντζελες θα πάω. Το ανικανοποίητο. Σκέφτομαι την Ν., που μου έλεγε ότι η φίλη της η Ν. είχε κάνει δείπνο με θεματική “Wong Kar-Wai” και είχε φτιάξει dumplings. Σίγουρα σου ανοίγει η όρεξη για dumplings με τον Wong Kar-Wai. Και σίγουρα σου ανοίγει και η όρεξη για βόλτες, για χρώματα και για κάτι καινούργιο. Μέσα από τον έρωτα. Το ταξίδι. Την απώλεια. Πάντως κάτι καινούργιο. Κάτι καινούργιο και κάτι τυχαίο, που τελικά, δεν είναι και τόσο τυχαίο. Ποτέ δεν είναι. Η μαγεία του Wong Kar-Wai μένει μαζί σου για πάντα. Όσο κρατάει το για πάντα. Όλα έχουν ημερομηνία λήξης. Η μαγεία του μένει μαζί σου για πάντα. Με μουσική υπόκρουση.
Πρισίλα -ή αλλιώς: Η γυναίκα πίσω από τον μύθο (του Έλβις) – Μαίρη Τζέιν
Παρακολουθώντας την ταινία “Priscilla” (2023) αναγεννήθηκε η ανάγκη να ανακαλέσω αυτό το εξιδανικευμένο ειδύλλιο, το σύμβολο του αμερικανικού ροκ ονείρου, το παραμυθένιο ζευγάρι με το οποίο πολλές και πολλοί θα ήθελαν να ταυτιστούν. Προσωπικά, ανήκω στους ανθρώπους όπου την Πρισίλα δεν την είχαν ποτέ στο μυαλό τους ως πρωταγωνίστρια. Την ήξερα ως την “σύζυγο του Έλβις”. Λοιπόν, αυτή η ταινία ήρθε για να βάλει στη θέση τους άτομα σαν εμένα. Το “Priscilla” (2023) είναι μια βιογραφική ταινία που εμβαθύνει στη ζωή της Priscilla Presley, εστιάζοντας στη σχέση της με τον εκλιπόντα σύζυγό της, Elvis Presley, καθώς και στην προσωπική της πορεία. Η ταινία αναμένεται να αναδείξει διάφορες πτυχές της ζωής της, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων χρόνων της, του γάμου τους και των προκλήσεων που αντιμετώπισαν μαζί. Ποιά ήταν όμως η Πρισίλα και ποια ήταν η σχέση της με τον βασιλιά του ροκ-εν-ρολ; Η Priscilla Presley, γεννημένη τον Μάιο του 1945, ασχολήθηκε με την υποκριτική, την τηλεπαρουσίαση και τις επιχειρήσεις. Είναι περισσότερο γνωστή για τους υποκριτικούς της ρόλους σε ταινίες όπως το “Naked Gun 33 1/3: The Final Insult” (Ελληνιστί: Τρελές Σφαίρες). Ξεκίνησε την καριέρα της ως χορεύτρια και μοντέλο, ενώ τελικά μεταπήδησε στην υποκριτική στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της, αντιμετώπισε διάφορες προκλήσεις και συμμετείχε σε πολλά επιχειρηματικά εγχειρήματα, συμπεριλαμβανομένης της δικής της σειράς αρωμάτων. Γνώρισε τον Elvis μέσω ενός κοινού φίλου, ο οποίος πίστευε ότι θα ταίριαζαν καλά λόγω των κοινών τους ενδιαφερόντων και χόμπι. Τους ένωσε η αγάπη τους για τη μουσική, τον κινηματογράφο και την τέχνη και σύντομα άρχισαν να περνούν περισσότερο χρόνο μαζί, σχηματίζοντας τελικά μια στενή φιλία που τελικά εξελίχθηκε σε ρομαντική σχέση. Η Πρισίλα είχε σημαντική σχέση μαζί του τόσο ως σύζυγος όσο και ως έμπιστη συνεργάτης. Ενώθηκαν με τα δεσμά του γάμου το 1967, λίγα χρόνια μετά το διαζύγιο του Έλβις από την πρώτη του σύζυγο και παρέμειναν παντρεμένοι για έξι χρόνια. Κατά τη διάρκεια της κοινής τους ζωής, η Πρισίλα υπήρξε υποστηρικτική σύντροφος, διαχειριζόμενη την καριέρα και την προσωπική ζωή του Έλβις. Ήταν στο πλευρό του κατά τη διάρκεια της ανόδου του στη φήμη και της ενδεχόμενης παρακμής του. Μετά το διαζύγιό τους το 1973, η Priscila συνέχισε να διατηρεί στενή σχέση με τον Elvis μέχρι τον πρόωρο θάνατό του το 1977. Όλα αυτά τα χρόνια, υπήρξε υπέρμαχος της κληρονομιάς του εκλιπόντος συζύγου της, μοιραζόμενη ιστορίες και αναμνήσεις που αναδεικνύουν τον βαθύ δεσμό και την αγάπη τους. Οι ακριβείς λόγοι για το διαζύγιο της Priscilla και του Elvis Presley δεν είναι απολύτως σαφείς. Ένα σημαντικό ζήτημα ήταν η πίεση της διαφοράς ηλικίας τους και η πίεση της φήμης στη σχέση τους. Ένας άλλος παράγοντας θα μπορούσε να είναι οι προσωπικοί αγώνες του Elvis με τον εθισμό, οι οποίοι επηρέασαν τόσο την επαγγελματική όσο και την προσωπική του ζωή. Εκείνη προσπάθησε να τον βοηθήσει να διαχειριστεί την καριέρα του και τα προσωπικά του ζητήματα, αλλά οι προκλήσεις αποδείχθηκαν συντριπτικές για τη σχέση τους. Παρά το διαζύγιό τους, η Priscilla και ο Elvis διατήρησαν στενό δεσμό μέχρι το θάνατό του, γεγονός που δείχνει ότι εξακολουθούσαν να τρέφουν βαθιά αγάπη και σεβασμό ο ένας για τον άλλον. Πρόκειται για μια γυναίκα υποστηρικτική και πετυχημένη, ακόμα και αν μεγάλο μέρος της λάμψης της επισκιάστηκε από την αείμνηστη, ιστορική περσόνα του συζύγου της.