Αναστασία Αντωνακάκη

Οι συγγραφείς και γενικά οι καλλιτέχνες εμπνέονται πολύ από την φιγούρα του απλού ανθρώπου – αν μιλούσα πολιτικά, που δεν μιλάω, όπως ξέρετε, θα έλεγα “του μικροαστού”, αλλά επειδή δεν μιλάω πολιτικά, θα πω απλώς “του απλού ανθρώπου” – που δεν αντέχει άλλο την ζωή του και ξυπνάει ένα πρωί και κάνει την επανάστασή του.  Γίνεται Δράκος, Έμπορος Ναρκωτικών, Δολοφόνος, Χαρτοπαίκτης, Υπόγειο, Κομμουνιστής, Αναρχικός, Τρομοκράτης. Και ξέρεις γιατί το κάνουν αυτό οι συγγραφείς και γενικά οι καλλιτέχνες; Γιατί εύχονται αυτό που περιγράφουν να είναι αλήθεια. Εύχονται να ξυπνήσει αυτός με το συγκεκριμένο ωράριο, τον συγκεκριμένο μισθό, τις συγκεκριμένες άδειες, τις συγκεκριμένες καλημέρες και τις κάποιες καληνύχτες –  – εύχονται να ξυπνήσει αυτός μια μέρα και να μην του αρκούν αυτά. Εύχονται να ξυπνήσει αυτός μια μέρα και να γίνει σαν κι αυτούς. Να έχει απορίες.  Να παίρνει ρίσκα. Να πνίγεται στο σκοτάδι. Κατά βάθος, οι συγγραφείς και γενικά οι καλλιτέχνες ζηλεύουν αυτόν τον άνθρωπο.  Τρομερά πολύ. Τον ζηλεύουν τρομερά πολύ. Αν μπορούσαν, θα ήταν σαν αυτόν. Θέλουν. Αλλά δεν μπορούν. Δεν μπορούν. Γι’ αυτό, παίρνουν αυτόν τον άνθρωπο και τον ξυπνάνε μια μέρα, με το ζόρι. Τον βάζουν να φορέσει το δικό τους κοστούμι. Τον ξυπνάνε μια μέρα, με το ζόρι, και του φυτεύουν αμφιβολίες. Τον καταδικάζουν να ακολουθήσει δαίμονες κι αγγέλους. Να γνωρίσει την απόλαυση. Να βυθιστεί στην πτώση. Τον ξυπνάνε μια μέρα, με το ζόρι, και τον καταστρέφουν. Και, να σου πω και κάτι – καλά κάνουν. Δίκιο έχουν. Θέλουν να τα’ χουν καλά με τον εαυτό τους. Αλήθεια – υπάρχει πιο αγνή πρόθεση από αυτήν; Nα τα’ χουν καλά με τον εαυτό τους. Να αισθανθούν ότι είναι οι καλύτεροι. Ότι οι επιλογές τους είναι οι σωστές. Ότι έτσι πρέπει να γίνεται. Αυτό είναι το φυσιολογικό. Θέλουν να αισθανθούν ότι έχει νόημα η ζωή τους – αυτή η τόσο αβέβαιη ζωή. Ότι έχει νόημα η αβεβαιότητα. Λόγο ύπαρξης. Οι συγγραφείς και γενικά οι καλλιτέχνες θέλουν να αισθανθούν ότι έχει νόημα η δική τους ζωή. Όλοι αυτό θέλουν, άλλωστε. Να έχει νόημα η δική τους ζωή. Αυτός είναι ο κανόνας. Οι συγγραφείς και γενικά οι καλλιτέχνες δεν αποτελούν εξαίρεση.

Aliki Rosebud 17 Apr 2021 1:59 pm Το τι δεν θέλω, το ξέρω καλύτερα από το τι θέλω. Λένε ότι είναι σημαντικό αυτό. Πράγματι, είναι. Τώρα τελευταία όμως, έχω αρχίσει να ανακαλύπτω και το τι θέλω. Είναι όμορφο που ξεπαγώνω αυτή τη διαδικασία, ξανά, μετά από τόσα πολλά χρόνια. Μην γελάς. Είναι στ’ αλήθεια πολλά. Δεν θέλω καν να τα μετρήσω. Τόσο μικρή κι όμως – τόσα πολλά χρόνια φοβισμένη. Τώρα τελευταία, έχω αρχίσει να ανακαλύπτω ότι θα ήθελα να είμαι με έναν άνθρωπο, που θα είναι ο σύντροφός μου. Από χθες μέχρι σήμερα κατάλαβα ότι -ή μήπως πιο σωστή θα ήταν η φράση: παραδέχτηκα στον εαυτό μου ότι- ένα από τα στοιχεία που θέλω να υπάρχουν στην καθημερινότητά μου είναι η δημιουργική απώλεια. Και για να μην μπερδευτείς – απώλεια, εννοώ του χώρου και του χρόνου. Μπορώ να φανταστώ την Αλίκη μαζί με έναν άνθρωπο, κάπου, κάποτε, σε ένα διαμέρισμα, ένα σπίτι, μια παραλία, ένα καταφύγιο, μια ταράτσα. Κάπου εκεί. Ή και κάπου αλλού. Όπου κι αν βρίσκονται, πάντως, θα είναι μαζί. Αλλά θα είναι όντως μαζί. Στ’ αλήθεια.  Ένα πλάνο φονταρισμένο στο κέντρο: αυτή κι αυτός. Από κάθε οπτική γωνία. Απ’ όπου κι αν το βλέπεις, από όποια απόσταση κι απ’ όποιο βάθος, θα είναι πάντα αυτή κι αυτός στο κέντρο. Θα χάνονται ο ένας στην άλλη. Θα ανακαλύπτουν. Θα επιστρέφουν. Και ξανά απ’ την αρχή. Θα χάνουν τον χώρο και τον χρόνο – και αυτό δεν θα είναι καταστροφή, αλλά δημιουργία. Η απώλειά τους θα είναι γεμάτη φως – το φως του καινούργιου που γεννιέται – σκέψου, κάτι σαν την Ανάσταση του Χριστού: Σκηνή 1/Σκοτάδι: Χάνονται στο σκοτάδι, ο καθένας μόνος του. Σκηνή 2/Προσέγγιση: Γνωρίζονται. Σκηνή 3/Αλληλεπίδραση: Ανταλλάσσουν τα σκοτάδια τους. Σκηνή 4/Θάνατος: Χάνονται. Σκηνή 5/Φως: Γεννάει το φως του, ο καθένας μόνος του. Σκηνή 6/Επαφή: Το φως γνωρίζεται με το φως. Σκηνή 7/Ανακάλυψη: Αναδύονται μαζί από το κοινό φως. Σκηνή 8/Σταθερότητα: Εδραιώνεται το φως. Σκηνή 9/Γέννηση: Το φως φέρει πάνω στο σώμα του τις σκιές του σκοταδιού. Κυκλικό σχήμα: ξεκινάει ξανά η διαδικασία από την Σκηνή 1. Και κάπως έτσι, η Αλίκη θα σταματήσει επιτέλους να φοβάται τόσο πολύ τον ήλιο. Δεν θα κλαίει πια, όταν ανοίγει τα παντζούρια της και τον βλέπει έτσι λαμπρό και περήφανο. Τώρα πια, θα ανοίγει τα παντζούρια της, θα βλέπει τον ήλιο και θα τον χαιρετάει. Και θα χαμογελάει και στο φεγγάρι – γιατί τώρα πια δεν φοβάται ότι μόλις το δείξει σε κάποιον αυτός θα θέλει να φύγει – ή μάλλον, πιο συχνά, θα θέλει η ίδια να φύγει.  Και γενικά, τώρα πια, θα χαμογελάει. Στις εποχές και στα καιρικά φαινόμενα. Στον Θεό. Στον Κόσμο. Στην κίνηση του Κόσμου. Τώρα πια ξέρει, ότι όλα είναι κίνηση. Μόνο κίνηση. Τώρα πια ξέρει. Ακόμη κι όταν στέκεται ακίνητη, η καρδιά της κινείται. Συνεχίζει να χτυπάει. Δεν σταματάει ποτέ. Αυτές είναι οι συνδέσεις που μας ταιριάζουν. Οι συνδέσεις που μας ταιριάζουν είναι οι συνδέσεις που μας πηγαίνουν πιο ψηλά, όλο και πιο ψηλά. Και μας φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στην Δημιουργία.  Την δική μας Δημιουργία.  ΥΓ. Μου έλλειψες. Μου λείπουν οι άνθρωποι που, με τον δικό τους τρόπο και για κάποιον λόγο που δεν ξέρω, επιμένουν να μην αποσυνδέομαι από την ψυχή μου και έχουν πιστέψει σε μένα και σ’ αυτήν. Με την ελπίδα να βρεθούμε σύντομα μόλις τελειώσουν οι μέρες καραντίνας vol.2342342454 Με αγάπη,  το Τριαντάφυλλο – Alkis Nerodit 17 Apr 2021 8:16 am Τριανταφυλλάκι μου, πολύ χάρηκα που μου έγραψες αυτό το e-mail. Φαντάσου, είμαστε πια στην εποχή που τα e-mail φαντάζουν αρχαιολογία στην επικοινωνία των ανθρώπων – κάτι σαν να γράφεις γράμμα, να το διπλώνεις στο φάκελο, να σαλιώνεις το γραμματόσημο και όλη αυτή η διαδικασία (άραγε πόσοι άνθρωποι δεν έχουν στείλει  ή δεν έχουν λάβει πια ποτέ τους ένα γράμμα;). Ο φόβος είναι πλέον η μόνιμη κοινωνική κατάσταση – και όπως δεν πρέπει να τον συνηθίσουμε ως κοινωνία, το ίδιο και ως άνθρωποι δεν πρέπει να τον αφήσουμε να μας κατατρώει… Όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν “πρέπει” να φοβόμαστε – για όλους μας έρχονται οι φορές και οι στιγμές (καμία φορά ακόμη και τα χρόνια, πολλά χρόνια) που φοβόμαστε. Όμως, θα είναι λάθος να αφήσουμε τον φόβο να μας ακινητοποιήσει. Να μας κάνει να στέκουμε ακίνητοι και βουβοί απέναντι του. Ό,τι γυρεύουμε, δεν θα έρθει άμα δεν το ψάξουμε. Μην περιμένεις τίποτα. Μην περιμένεις για τίποτα. Τίποτα δεν έρχεται. Όλα όσα συμβαίνουν, όλα όσα μας συμβαίνουν, τα συναντάμε. Αλλά, η συνάντηση προϋποθέτει την αναζήτηση και όχι την προσμονή. Και να θυμάσαι:  Να αφήνεις τον ήλιο να σου χαϊδεύει το πρόσωπο – αλλά δεν χρειάζεται και να καείς.  – ξέρω ότι αγαπάς τα τελετουργικά, εγώ ξέρεις, δεν πιστεύω και τόσο σ’ όλα αυτά, αλλά λατρεύω την Ανάσταση γιατί μου θυμίζει την επΑνάσταση – μην γελάς, σε βλέπω! Να προσέχεις τριανταφυλλάκι μου – και να μην ξεχνάς ότι γράφεις υπέροχα!!!!!

“Είναι η περίπτωση ενός ανθρώπου που μια μέρα σχεδόν κατά τύχη καταπιάστηκε με το γράψιμο γιατί ένοιωθε απορία για ό,τι συνέβαινε γύρω του.”[1] Ζηλεύω πολύ τους ανθρώπους που δεν έχουν απορίες. Που δεν έχουν απορίες για τίποτα απολύτως. Βέβαια όλοι έχουν κάποια ερωτηματικά, όπως, ας πούμε, τι θα φάμε σήμερα, πότε έχεις ρεπό, σε πόσες μέρες φτάνει η Κυριακούλα, Παρασκευούλα ζάχαρη Παρασκευούλα μέλι, πού θα πάτε του Αγίου Πνεύματος, παντρεύτηκες, ακόμη δεν γνώρισες την πεθερά σου, πόσα βγάζεις, λίγα είναι, πόσο δίνεις ενοίκιο, πολλά είναι, ακόμη δεν είναι δικό σου το σπίτι, τι θα φάμε αύριο, τι ώρα είναι. Αλλά αυτά, είναι ερωτηματικά. Όχι απορίες. Απορίες, δεν έχουν. Δεν αναρωτιούνται τίποτα. Για τίποτα. Δεν αναρωτιούνται, ας πούμε, γιατί αυτό είναι έτσι. Τι πάει να πει γιατί; Γιατί έτσι είναι. Πάντα έτσι ήταν. Πάντα έτσι ήταν; Πάντα έτσι ήταν. Δεν αναρωτιούνται τίποτα για τον εαυτό τους. Όποιος δεν αναρωτιέται για τον εαυτό του, αποκλείεται να αναρωτηθεί για οποιοδήποτε άλλο πλάσμα στον κόσμο. Δεν αναρωτιούνται πού πάνε οι ψυχές όταν πεθαίνουν. Αυτό το έχουν σίγουρα λυμένο, με τις δύο επικρατέστερες απαντήσεις.  Είτε οι ψυχές πάνε στον παράδεισο, τι είναι παράδεισος, δεν αναρωτιούνται – – είτε μια ζωή την έχουμε, κι αν δεν την γλεντήσουμε, γλέντα την ζωή, όλοι δύο μέτρα παίρνουν γη. Ζηλεύω πολύ τους ανθρώπους που πιστεύουν με πάθος το μυαλό τους, γιατί το θεωρούν μεγάλο. Ο Φάουστ λέει “Αχ! Σπούδασα φιλοσοφία και νομική και ιατρική – κι αλοίμονο και θεολογία με κόπο και επιμονή. Και να’ μαι εδώ με τόσα φώτα, εγώ, ανόητος όσο και πρώτα.” – ή κάπως έτσι τέλος πάντων.[2] Δεν έχω ζηλέψει τίποτα στην ζωή μου περισσότερο από τους ανθρώπους που δεν έχουν απορίες. Αν δεν έχεις απορίες, δεν παίρνεις κανένα ρίσκο. Δεν θέλεις. Δεν έχεις την ανάγκη. Κι αυτό, το ζηλεύω. Αυτό. Το να μην έχεις την ανάγκη να πάρεις κανένα ρίσκο. Τι ειρήνη, θεέ μου. “Μπορούσα να διαλέξω ανάμεσα από μια γαληνεμένη ρουτίνα και το πάθος του αγνώστου. Αλλοίμονο, διάλεξα το δεύτερο.”[3] Αν είχα τρεις ευχές, θα έκανα την εξής μία: Να ζήσω σαν άνθρωπος που δεν έχει απορίες, έστω για μία μέρα. Και τότε, θα είχα στην ζωή μου ένα και μόνο ερωτηματικό: Τι μαλακίες μας λέει αυτή τόση ώρα; – [1] Σελ. 15 σε Ιονέσκο, Ε. (1982). Πείνα και Δίψα, Η Φαλακρή Τραγουδίστρια. Η μονομαχία κι ο θάνατος στον Ιονέσκο, Robert Abirached, Φεβρουάριος 1966, “τετράδια” Ρενώ-Μπαρρώ. Αθήνα-Γιάννινα: Δωδώνη (μτφρ: Γιώργος Πρωτοπαπάς). [2] Σελ. 12 σε Goethe, J. W. v. (1889). Faust: A Tragedy. London, New York and Melbourne: Ward, Lock and Co. (transl. by Bayard Taylor) Harvard College Library.  [3] Σελ. 64ιδ’ σε Ιονέσκο, Ε. (1982). Πείνα και Δίψα, Η Φαλακρή Τραγουδίστρια. Πείνα και Δίψα, Αθήνα-Γιάννινα: Δωδώνη (μτφρ: Γιώργος Πρωτοπαπάς).

Χτυπάει το ξυπνητήρι, 10:10, να κάνω μια ευχή, σκέφτεται. Στριφογυρίζει στα μαλακά της σκεπάσματα, κάνει ψύχρα και δεν θέλει να τα αφήσει. Της λείπει το διπλό κρεβάτι που είχε κάποτε.  Η προοπτική να ξαπλώσει άνετα άλλο ένα σώμα μαζί με το δικό της. Θα το αποκτήσω ξανά, σκέφτεται. Δεν ξέρει πότε, αλλά θα γίνει. Πρέπει να γίνει. Για την προοπτική, ρε γαμώτο! Σηκώνεται, πιάνει τα μαλλιά της κοτσίδα, ανοίγει τα πατζούρια, της επιτίθεται ο ήλιος. Κλείνει τα μάτια της, χαμογελάει και τον ρουφάει μέσα από το τζάμι.  Επιτέλους. Γυρίζει την πλάτη της στον ήλιο και παίρνει το τετράδιο που έχει πάντα δίπλα στο κρεβάτι της. Γράφει στα όρθια: “Σήμερα ξύπνησα ξεκούραστη. Στο κεφάλι μου έχει σταματήσει, πια, ο πόλεμος – – εμφύλιος συνήθως, και, συνήθως, καμία πλευρά δεν έχει στρατηγικό πλεονέκτημα. Σήμερα, στο κεφάλι μου κάνει ειρήνη. Σήμερα, ξύπνησα και πεινούσα. Πεινάω. Φαντάζομαι φαγητά. Μέχρι τώρα έτρωγα για επιβίωση. Τώρα, πεινάω για ζωή. Σήμερα, ξύπνησα και ήθελα να πιώ καφέ. Επειδή μου αρέσει. Όχι επειδή μου χρειάζεται. Ζεστό καφέ. Τον φτιάχνω και τον αφήνω στο παράθυρο να κρυώσει. Καθώς κρυώνει ο καφές, φαντάζομαι όλη μου την μέρα. Δεν έχει μέσα καμία σκιά. Ψέμματα. Έχει. Πολλές.  Πάρα πολλές. Δεν έχει, όμως, καμία σκιά που να φοβάμαι. Είπαμε, σταμάτησε ο πόλεμος. Συνθηκολογήσαμε. Κάναμε ειρήνη. Όλες οι πλευρές. [Το κοίταγμα στο βάθος, αυτή η τόσο επώδυνη, αλλά και τόσο γόνιμη διαδικασία…] Πίνω τον καφέ μου και συνεχίζω να σκέφτομαι την μέρα μου – τι θα κάνω μόλις πιώ τον καφέ, τι θα φάω το μεσημέρι, τώρα βάζω και αλάτι στο φαγητό μου, τι ώρα θα φύγω από το σπίτι – και μετά έφτασα στην νύχτα μου – – τρόμαξα. Όχι για πολύ. Γιατί άναψα το φως. Δεν φοβάμαι πια το φως. Και γι’ αυτό, δεν φοβάμαι πια την νύχτα. Δεν την φοβάμαι πια. Όταν φοβάμαι, απλώς ανάβω το φως. Επιτέλους. Καλημέρα!” – Το απόσπασμα στις αγκύλες είναι από το κείμενο του Σ. Στρούμπου “Πρώτες σημειώσεις και σκέψεις για το “Εμείς” του Γεβγκιένι Ζαμιάτιν”:  https://www.simeiomiden.gr/wp-content/uploads/prwtes-shmeivseis.pdf

Οι Γάλλοι δεν λένε “σκηνοθέτης”. “Αυτή που φτιάχνει την σκηνή.” Ούτε “director” λένε. “Αυτή που κατευθύνει.” Λένε “réalisatrice”. Αυτή που πραγματοποιεί. – Σταμάτα να διαβάζεις, το’ χεις κάψει. – Συμβαίνουν πολλά πράγματα στον κόσμο και δεν μπορώ, πια, να μοιραστώ τίποτα μαζί σου. – Ωραίο αυτό, αρκετά ποιητικό. – Ποιος είναι τόσο σκληρός που να του μιλάς για δυστυχία και να σου απαντάει με ταξική ανάλυση; – Πιασάρικο το θέμα, μιλήστε μας γι’ αυτό. – Η συχνότητα που βρίσκεσαι είναι παράφωνη, δεν ακούς; – Ωραίο αυτό με το παράφωνο, “παράφωνη συχνότητα, παράφωνη ζωή” και τέτοια. Κάνει λίγο στιχάκι γραμμένο σε τοίχο από οργισμένα ρομαντικό 15χρονο ή από καθόλου χαριτωμένο αρνητή ενηλικίωσης 35άρη. – Τι να σου κάνει ένα αχ, καλή μου; Πολλά αχ μαζί όμως, κάνουν λίγο έρωτα – τέλος πάντων, αργότερα αυτά. – Ωραίο αυτό με το “αργότερα αυτά”, δίνει έτσι μια αίσθηση επέκτασης του χρόνου και ταυτόχρονα ματαίωσής του και παρουσιάζει μια νεοκαντιανή αντίληψη της κοσμολογίας του εστιασμένου εσωτερικού αφηγητή που είναι παντογνώστης και χρησιμοποιεί το κυκλικό σχήμα και διάφορα άλλα τέτοια τρομερά ενδιαφέροντα. – Είσαι μοναχική; Ναι. Τότε γιατί κάνεις αυτή τη δουλειά; Γιατί είναι ο τρόπος μου να μοιράζομαι. – Αυτό το τελευταίο, πολύ εφηβικό μελόδραμα. “Γιατί είναι ο τρόπος μου να μοιράζομαι”. Σε λίγο Θα μας πεις και για την συλλογικότητα και την επανοικειοποίηση του δημόσιου χώρου – θυμάσαι τότε που συζητούσαμε αν το σωστό είναι “επανοικειοποίηση” ή σκέτο “οικειοποίηση”, γιατί στην πραγματικότητα δεν μας ανήκε ποτέ και διάφορα άλλα τέτοια τρομερά ενδιαφέροντα. – Δεν θυμάμαι τους ανθρώπους που αγάπησα, θυμάμαι όμως ότι τους αγάπησα ξανά όταν μου χάρισες μια ζωγραφιά. – Η λογική δεν μπορεί να περιγράψει την κάθοδο στον Άδη με έναν μαύρο καθρέφτη για πάτωμα. Η ταξική ανάλυση δεν μπορεί να ανακουφίσει τον φόβο σου για τον Άδη. Μια ζωγραφιά, όμως, μπορεί. – Η λέξη Director δεν μπορεί να αποδώσει την Σκηνοθεσία. Η λέξη Σκηνοθεσία δεν μπορεί να αποδώσει την Σκηνοθεσία. Μόνο η λέξη Réalisatrice μπορεί. Réalisatrice. Αυτή που πραγματοποιεί. Αυτή που φέρνει στην πραγματικότητα. Αυτή που κάνει πραγματικότητα. Σκηνοθεσία σημαίνει Πραγματικότητα. Η καλύτερη ιδέα είναι αυτή που γίνεται πράξη. – Κυκλικό σχήμα.

Ο χορός είναι η συγγνώμη της φύσης για τις λέξεις. Ο κινηματογράφος είναι η συγγνώμη της τεχνολογίας για την εξέλιξη. Το θέατρο είναι η συγγνώμη της μαγείας για την λογική.